Kapat
Akdeniz Havadis
Akdeniz Havadis
14 iş grubunda koronavirüs önlemleri açıklandı
14 iş grubunda koronavirüs önlemleri açıklandı
Sağlık Bakanlığı yeni koronavirüs salgınına karşı korunmak amacıyla ayakkabıcı, giyim mağazası, kasaplar, manavlar, bakkallar, terziler, tamirciler, kırtasiye, pazar yerleri, şantiyeler ve madenlerde alınacak önlemler hakkında yeni talimatlar yayınlandı. SAĞLIK BAKANLIĞI...
15 Mayıs 2020 18:43
Font1 Font2 Font3 Font4

Sağlık Bakanlığı yeni koronavirüs salgınına karşı korunmak amacıyla ayakkabıcı, giyim mağazası, kasaplar, manavlar, bakkallar, terziler, tamirciler, kırtasiye, pazar yerleri, şantiyeler ve madenlerde alınacak önlemler hakkında yeni talimatlar yayınlandı.

SAĞLIK BAKANLIĞI İNTERNET SİTESİNDEN DUYURULAN ÖNLEMLER ŞÖYLE:

COVID-19 Kapsamında
Bakkallar İçin Alınacak Korunma
Önlemleri

İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 önlemleri ile ilgili bilgilendirme afişleri (el yıkama,
maske kullanımı, sosyal mesafe ve iş yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
İş yeri girişinde, içinde ve ödeme noktası yakınında uygun yerlerde el antiseptiği
bulundurulmalıdır.
İş yerine yönelik önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dahil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (ödeme alanları vb.) mesafe yer işaretleriyle belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Eşlik eden diğer
kişiler dışarıda kalmalı, iş yerine misafir alınmamalıdır.
» İçeride kalabalık oluşmasını engellemek için, dış kapıya içeriye girilmesini
engelleyecek basit bir uyarıcı/engelleyici koyulmalıdır. Renkli kordon ya da
şerit veya plastik duba gibi bir blokaj materyali bu amaç ile kullanılabilir.
» Açık ürünlerin paketlenerek satılması, müşterilerin bu ürünlere dokunmasının
engellenmesi, mümkünse raflardaki ürünlerin çalışan personel tarafından
müşteriye verilmesi sağlanmalıdır.
» Kasa önünde müşteri bekleme yerleri arasında (en az 1 metre) olacak şekilde
yer işaretlemesi yapılmalıdır.
» Müşterilerin temassız ödeme yapması teşvik edilmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve müşteri alanı arasına geçici bir ayırıcı veya
pencere yerleştirilmelidir.
Müşterilere Yönelik Önlemler
» İş yeri girişindeki asılı afişte belirtilen kurallara uyulmalıdır.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalı ve içeride maske
COVID-19 Kapsamında
Bakkallar İçin Alınacak Korunma
Önlemleri
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
çıkartılmamalıdır. Bu tip iş yerleri ve genel olarak toplum içinde kuralına uygun
olarak basit bez maske takılması yeterlidir.
» Diğer müşteriler ve çalışanlar ile aradaki sosyal mesafe (en az 1 metre, 3-4 adım)
korunmalıdır.
» Mecbur kalınmadıkça yüzeylere dokunulmamalıdır.
» Sık dokunulan yüzeylere dokunulması durumunda, el antiseptiği kullanılmalıdır.
Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşlarına yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Müşteri ile aradaki sosyal mesafe (en az 1 metre, 3-4 adım) korunmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmeleri sağlanmalıdır. El hijyenini
sağlamak için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve
sabunun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği / en az %70’lik alkol
içeren kolonya kullanılmalıdır.
» Personelin dinlenme alanlarında 1 metrelik sosyal mesafe korunmalı ve maske
takılmasının sürdürülmesi sağlanmalıdır.
» Yemek, su/çay/kahve molalarında maske çıkarılacağı için, kapalı alanda aynı
anda birden fazla kişi olmamalıdır.
Ortam Temizliği, Dezenfeksiyonu ve Havalandırma
» İş yeri temizliği günlük olarak yapılmalıdır. Sık kullanılan alanlar (masa ve
tezgahlar gibi) daha sık temizlenmelidir.
» Hassas yüzeylerin (telefon, bilgisayar gibi) dezenfeksiyonu %70’lik alkol ile
ıslatılmış bezle silinerek yapılmalıdır.
» İş yerinde sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon ahizeleri, masa
yüzeyleri gibi) temizliğinin su ve deterjanla yapılması yeterlidir. Temizlik sonrası
dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı)
çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir. Klor bileşikleri
yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması önerilen
bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu
(Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
2
» Klimalar dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılmalı, fan hızı düşük
tutulmalıdır. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliği zamanında yapılmalıdır.
» İş yerlerinde pencereler ve kapılar açılarak doğal havalandırma sık yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu ve tuvaleti sık aralıklarla temizlenmelidir. İş yeri lavabosu
müşterilere kapalı olmalıdır.
» İş yerindeki dinlenme alanları ile tuvaletinin pencereleri açık tutulmalıdır.
» Tuvaletlerde tek kullanımlık kâğıt havlu kullanılmalı, hava ile el kurutma aletleri
çalıştırılmamalıdır.
3

COVID-19 Kapsamında
Büfe, Kantin ve Bayiler İçin
Alınacak Korunma Önlemleri

İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 önlemleri ile ilgili bilgilendirme afişleri (el yıkama,
maske kullanımı, sosyal mesafe ve iş yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
İş yeri girişinde, içinde ve ödeme noktası yakınında uygun yerlerde el antiseptiği
bulundurulmalıdır.
İş yerine yönelik önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dahil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye çalışan/
müşteri alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış alanlar) bekleme mesafeleri yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» İçeride kalabalık oluşmasını engellemek için, dış kapıya içeriye girilmesini
engelleyecek basit bir uyarıcı/engelleyici koyulmalıdır. Renkli kordon ya da
şerit veya plastik duba gibi bir blokaj materyali bu amaç ile kullanılabilir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Bu iş yerlerindeki yeme içme alanlarının kullanımı restoran, lokanta ve kafelerle
birlikte açılmalıdır. Bu alanlarda “Restoran, lokanta ve kafeler” için yayınlanacak
kurallar uygulanmalıdır.
» Bahis bayilerinde bahis doldurma işlemi dış mekanda yapılmalı, ortak kullanım
amacı ile kalem, broşür vb. materyal bulundurulmamalıdır.
» Açık ürünlerin paketlenerek satılması, müşterilerin bu ürünlere dokunmasının
engellenmesi, mümkünse raflardaki ürünlerin çalışan personel tarafından
müşteriye verilmesi sağlanmalıdır.
» Kasa önünde müşteri bekleme yerleri arasında (en az 1 metre) olacak şekilde
yer işaretlemesi yapılmalıdır.
» Müşterilerin temassız ödeme yapması teşvik edilmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar/personel ve müşteri alanı arasına geçici bir
ayırıcı veya pencere yerleştirilmelidir.
COVID-19 Kapsamında
Büfe, Kantin ve Bayiler İçin
Alınacak Korunma Önlemleri
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
Müşterilere Yönelik Önlemler
» İş yeri girişindeki asılı afişte belirtilen kurallara uyulmalıdır.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalı ve içeride maske
çıkartılmamalıdır. Bu tip iş yerleri ve genel olarak toplum içinde kuralına uygun
olarak basit bez maske takılması yeterlidir.
» Diğer müşteriler ve çalışanlar ile aradaki sosyal mesafe (en az 1 metre, 3-4 adım)
korunmalıdır.
» Mecbur kalınmadıkça yüzeylere dokunulmamalıdır.
» Sık dokunulan yüzeylere dokunulması durumunda, el antiseptiği kullanılmalıdır.
Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşlarına yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Müşteri ile aradaki sosyal mesafe (en az 1 metre, 3-4 adım) korunmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmeleri sağlanmalıdır. El hijyenini
sağlamak için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve
sabunun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği / en az %70’lik alkol
içeren kolonya kullanılmalıdır.
» Personelin dinlenme alanlarında 1 metrelik sosyal mesafe korunmalı ve maske
takılmasının sürdürülmesi sağlanmalıdır.
» Yemek, su/çay/kahve molalarında maske çıkarılacağı için, kapalı alanda aynı
anda birden fazla kişi olmamalıdır.
Ortam Temizliği, Dezenfeksiyonu ve Havalandırma
» İş yeri temizliği günlük olarak yapılmalıdır. Sık kullanılan alanlar (masa ve
tezgahlar gibi) daha sık temizlenmelidir.
» Hassas yüzeylerin (telefon, bilgisayar gibi) dezenfeksiyonu %70’lik alkol ile
ıslatılmış bezle silinerek yapılmalıdır.
» İş yerinde sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon ahizeleri, masa
yüzeyleri gibi) temizliğinin su ve deterjanla yapılması yeterlidir. Temizlik sonrası
dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı)
2
çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir. Klor bileşikleri
yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması önerilen
bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu
(Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
» Klimalar dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılmalı, fan hızı düşük
tutulmalıdır. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliği zamanında yapılmalıdır.
» İş yerlerinde pencereler ve kapılar açılarak doğal havalandırma sık yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu ve tuvaleti sık
aralıklarla temizlenmelidir.
» İş yerindeki dinlenme alanları ile tuvaletinin pencereleri açık tutulmalıdır.
» Tuvaletlerde tek kullanımlık kâğıt havlu kullanılmalı, hava ile el kurutma aletleri
çalıştırılmamalıdır.
COVID-19 Kapsamında Büfelerde Alınması Gereken Önlemler
İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 önlemleri ile ilgili bilgilendirme afişleri (el yıkama,
maske kullanımı ve sosyal mesafe için uyulması gereken kurallar) asılmalıdır. Büfelerde
müşteri ve çalışan için el antiseptiği bulundurulmalıdır.
İş yerine yönelik önlemler
» Büfede tıbbi/bez maske takılmalı, nemlendikçe değiştirilmelidir. Her maske
değişiminden sonra el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Büfe önünde sosyal mesafenin (en az 1 metre, 3-4 adım) korunması için zeminde
işaretleme yapılmalıdır.
» Müşterilerin tek tek alışveriş yapmaları sağlanmalıdır.
» Her ödeme işleminden sonra el antiseptiği kullanılmalıdır. Ödemelerde
mümkünse temassız ödeme şekli teşvik edilmelidir.
» Eldivenin doğru kullanılmaması COVID-19 bulaşma riskini artırabileceğinden
büfede çalışanlar eldiven kullanmamalıdır. El hijyenine dikkat edilmesi yeterli
olacaktır.
» Büfenin temizliği günlük olarak yapılmalı, sık kullanılan alanlar (masa ve tezgahlar
gibi) daha sık temizlenmelidir.
» Büfede pencereler ve kapılar açılarak doğal havalandırma sık yapılmalıdır.
» Hassas yüzeylerin (telefon, bilgisayar gibi) dezenfeksiyonu %70’lik alkol ile
ıslatılmış bezle silinerek yapılmalıdır.
» Büfeye misafir alınmamalıdır.
3
Müşterilere Yönelik Önlemler
» Büfe önündeki asılı COVID-19 ile ilgili afişte belirtilen kurallara uyulmalıdır.
» Tıbbi/bez maske takılmalıdır.
» Diğer müşteriler ve çalışanlar ile aradaki sosyal mesafe (en az 1 metre, 3-4 adım)
korunmalıdır.
» Mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunulmamalı, dokunulması durumunda el
antiseptiği kullanılmalıdır.
4

COVID-19 Kapsamında
Kasap, Manav, Kuruyemişçi, Balıkçı ve Diğer Gıda
Satış Yerleri ile İlgili Alınması Gereken Önlemler

Kasap, manav, kuruyemişçi, balıkçı ve diğer gıda satıcıları gibi küçük işletmeler, toplum
tarafından sıklıkla kullanılan buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması nedeni ile
COVID-19’un yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği
alanlardır. Müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca randevulu ya da telefon ve
internet üzerinden karşılanacak hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19
kapsamında alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş
yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
Gıda Satış Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Gıda satış yerlerinde çalışan personel hasta (ateş, öksürük, nezle, nefes darlığı
gibi belirtileri olan) olduğunda çalışmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, nezle, nefes darlığı gibi belirtiler gelişirse,
maskesi takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe
ya da kirlendikçe değiştirilmeli, değiştirilmesi öncesinde ve sonrasında el
antiseptiği kullanılmalıdır.
» Alışveriş sırasında müşteri ile 1 metreden daha uzak mesafede bulunulmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalı, sık aralıklarla ellerin
hijyeni sağlanmalıdır.
» El hijyenini sağlamak için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı,
su ve sabunun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır.
Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Et ve et ürünleri, paketlenmemiş gıda maddeleri satışında çalışan personel
eldiven kullanmalıdır. Eldiven gıda dışındaki nesnelere değmemelidir. İş bitince
eldiven çıkarılıp, el hijyeni sağlanmalıdır. Kullanılan eldiven çöp kovası/çöp
torbasına atılmalı, yeni bir eldiven takılmalıdır.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Kasap, Manav, Kuruyemişçi, Balıkçı ve Diğer Gıda
Satış Yerleri ile İlgili Alınması Gereken Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
» Gıda satış yerlerindeki müşteri oturma alanları kaldırılmalıdır.
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları konusunda uyarılmalıdır.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak basit bez maske takılması
yeterlidir. Girişte maskesi olmayanlar için temiz maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya kolonya kullanmalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde gıdalara dokunmamalıdır. Bütün ürünler çalışan personel
tarafından paketlenmeli ve müşteriye verilmelidir.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış mekân dâhil) mesafeler yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Gıda satış yerlerinin dışında sıra oluşması durumunda sosyal mesafenin korunması
sağlanmalı, kalabalık oluşmasını engelleyecek önlemler alınmalıdır. Gerekirse
sosyal mesafeyi sağlayacak şekilde zeminde işaretlemeler yapılmalıdır.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Diğer aile bireylerinin
mümkünse dışarıda kalmaları özendirilmelidir.
» Gıda satış yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin doluluk
durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması sağlanmalıdır.
İş yerine giren her müşterinin ellerini dezenfekte etmesi sağlanmalıdır.
2
» Ürünler mümkün olduğunda cam veya tezgâhların arkasında korumaya
alınmalıdır.
» Ürünlerden uygun olanlar (sebze-meyve gibi) daha önceden farklı miktarlarda
paketlenip satışa sunulmalıdır.
» Paketli olmayan ürünlere müşterinin dokunmaması sağlanmalıdır. Tek
kullanımlık eldivenler kullanarak müşterilere servis yapılmalı ve her müşteriden
sonra eldivenler çıkarılmalı ve kapaklı çöp kutusu/çöp torbasına atılmalıdır.
» Mümkünse personel ile müşteri arasında direkt temas kurmalarının
önlenebilmesi ve damlacık yoluyla bulaşın engellenmesi amacıyla şeffaf bir
bariyer yerleştirilmelidir.
» Müşterilerin ödemelerinde tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme
yapmaları teşvik edilmelidir.
Gıda Satış Yerlerinde Ortam Düzenlemesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» Gıda satış yerlerinde her gün su ve deterjanla düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet temizliği için 1/10
sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
» Klor bileşikleri ile temizlik yapılmasının uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar
klavyeleri, telefon, POS cihazı ve diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek
dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Temizlik yapan personelin maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır. Temizlik
sonrasında personelin maske ve eldivenlerini çıkartıp iş yerindeki çöpe atması
ve ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalıdır.
» Klimalar dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılmalı, fan hızı düşük
tutulmalıdır. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliği zamanında yapılmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
3
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.
4

COVID-19 Kapsamında
Konfeksiyon, Giyim Mağazaları ve
Tuhafiyeler ile İlgili Önlemler

Giyim mağazaları ve tuhafiyeler toplum tarafından sıklıkla kullanılan, ürün temasının
olduğu buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması veya kalabalık ortamları nedeni
ile COVID-19 yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği
alanlardır. Bu nedenle müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca telefon ve internet
üzerinden karşılanacak hale getirilmelidir. Terziler randevulu çalışmalıdır. İş yerinin
görünür bir yerine COVID-19 kapsamında alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el
yıkama, maske kullanımı ve iş yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
Bu İş Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel olduğunda
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Ölçü alırken ya da prova yaparken 1 metrelik sosyal mesafe korunamayacağından
tıbbi maske ve yüz koruyucu kullanılmalı, iğne ve diğer aletler ağza
götürülmemelidir.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Konfeksiyon, Giyim Mağazaları ve
Tuhafiyeler ile İlgili Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini ovalamalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
Dokunulduğunda el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre işyeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (ödeme alanları vb.) mesafe yer işaretleriyle belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır.
» Deneme kabinleri mümkün olduğu kadar kullanılmamalı, içeride kalma süresi
sınırlandırılmalıdır (10 dakikayı geçmemeli).
» Deneme kabinlerinde kesinlikle maskeler çıkarılmamalıdır. Her giyim kabinine
müşterilerin maskelerini çıkarmamaları ve yüzeylere dokunmamaları için uyarı
yazıları asılmalıdır.
» Her müşteriden sonra kabin havalandırılarak sık kullanılan yüzeyler uygun
şekilde temizlenmelidir. Kabinler kullanılmadığı zamanlarda kapı/perdeler
açık bırakılmalı ve havalandırmanın sürdürülmesi sağlanmalıdır. İkiden fazla
deneme kabini olan iş yerlerinde deneme kabinleri birer atlayarak ve dönüşümlü
kullanılmalıdır (ör. ilk seferde 1,3,5, ikinci seferde 2,4,6 gibi).
» Denenen ürünlere Ultraviyole ışınları uygulanmamalıdır. Avrupa Hastalık Kontrol
2
ve Korunma Merkezi, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma
Merkezi tarafından önerilmeyen bu işlem insan sağlığına zararlı olabilir.
» Müşteri tarafından denenip alınmayan raf ürünleri, katlandıktan sonra raftaki
ürünlerin en altına yerleştirilmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve kasa görevlileri ile müşteri alanı arasına
geçici bir ayırıcı veya pencere yerleştirilmelidir.
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
» İş yerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu
için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe
atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.

COVID-19 Kapsamında
Kuyumcu, Bijuteri ve Saatçiler ile İlgili
Alınması Gereken Önlemler

Kuyumcu, Bijuteri ve Saatçi gibi küçük işletmeler, toplum tarafından sıklıkla kullanılan
buna karşılık işyeri alanlarının küçük olması nedeni ile COVID-19 yayılmasını önlemek için
sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği alanlardır. Ürünler alınmadan önce deneme
incelemeye muhtaç olduğu için elle temas da yoğundur. İçinde bulunduğumuz süreçte
müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca telefon ve internet üzerinden karşılanacak
hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 kapsamında alınması gereken
önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş yeri içinde uyulması gereken
kurallar) asılmalıdır.
Bu İş yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Personel müşterilerle aynı ürünlere dokunacağı için her müşteriden sonra
ellerini temizlemelidir.
» Müşteri ile 1 metre sosyal mesafenin korunamadığı takı, gözlük ya da aksesuar
takılmasına yardım etme gibi durumlarda çalışma öncesinde tıbbi maskeye ek
olarak yüz koruyucu kullanılmalıdır.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Kuyumcu, Bijuteri ve Saatçiler ile İlgili
Alınması Gereken Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
Müşterilere Yönelik Önlemler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini ovalamalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre işyeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış mekân dâhil) mesafeler yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Eşlik eden diğer
kişiler dışarıda kalmalıdır.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır. İş yerine giren her müşterinin ellerini dezenfekte etmesi
sağlanmalıdır.
» Deneme süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Denenen ürün alınmıyorsa
ürüne zarar vermeyecek özellikte alkol veya sabunlu suyla silinmelidir.
» Denenen ürünlere Ultraviyole ışınları uygulanmamalıdır. Avrupa Hastalık Kontrol
ve Korunma Merkezi, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma
Merkezi tarafından önerilmeyen bu işlem insan sağlığına zararlı olabilir.
2
» Personeli korumak için tezgâhlar ve müşteri alanı arasına geçici bir ayırıcı veya
pencere yerleştirilmelidir.
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
İş yerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon ahizeleri, masa
yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve deterjanla temizlik
sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay
bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir. Klor
bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması
önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış
çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri % 70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe
atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.

COVID-19 Kapsamında
Minibüsler ile İlgili
Alınması Gereken Önlemler

Minibüsler toplu ulaşım araçları olduğu için COVID-19 salgınının yayılması açısından
özellik arz eder. Bu sebeple aşağıdaki önlemler alınmalıdır.
Minibüs Şoförleri İçin Alınması Gereken Önlemler
a. Minibüs şoförleri ilgili kuruluş/odalar tarafından COVID-19 hakkında
bilgilendirilmelidir.
b. COVID-19 ile uyumlu belirtileri (ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı vb.)
olan şoförler çalışmamalı, sağlık merkezine yönlendirilmelidir.
c. Minibüs şoförleri, son duraklarda sıra beklerken sosyal mesafe kuralına uymalıdır.
d. Minibüs şoförleri, kişisel hijyen kurallarına uygun şekilde hareket etmeli ve
aracın içinde mutlaka tıbbi maske kullanmalıdır.
e. Maskeler nemlenmesi durumunda değiştirilmelidir. Maskeler çıkarılırken
lastiklerinden tutulmalı, maskelerin dış yüzeyine dokunulmamalı, maskeler
tekrar lastiklerinden tutularak takılmalıdır. Kullanılmış maskeler ağzı bağlı
çöp torbasına atılmalıdır. Maske değiştirme söz konusu ise el antiseptiği
kullanılmalıdır.
f. Her müşteri ücretini kendisi verip, para üstünü kendisi almalıdır.
g. Minibüs şoförleri için kapalı dinlenme alanı olan minibüs duraklarında, ticari
taksi duraklarında alınması gereken önlemlere uyulmalıdır.
Minibüsteki Yolcular İçin Alınması Gereken Önlemler
a. Yolcular minibüsü beklerken sosyal mesafe kuralına uymalıdır.
b. Yolcular minibüse binerken ve inerken sosyal mesafe kuralına uymalıdır.
c. Minibüslere seyreltme kurallarına uygun olacak şekilde, bir kişilik koltuklara
1 kişi, 2 kişilik koltuklara 1 kişi, 4 kişilik koltuklara 3 kişi oturacak şekilde yolcu
alınabilir.
d. Minibüslerde, gün içerisinde araca binen her müşterinin kullanımına yetecek
ölçüde alkol bazlı el antiseptiği veya %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalı,
müşteri minibüse bindiği anda alkol bazlı el antiseptiği veya kolonya
kullanmalıdır.
e. Minibüse binen tüm müşteriler tıbbi/bez maske takmalı ve yolculuk boyunca
çıkarmamalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Minibüsler ile İlgili
Alınması Gereken Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
f. Minibüslerde bir mecburiyet olmadıkça su dâhil içecek ve yiyecek
kullanılmamalıdır.
Minibüslerde Havalandırma, Temizlik ve Dezenfeksiyon
a. Minibüslerin içine müşterilerin görebileceği bir yere COVID-19 bilgilendirme
afişi asılmalıdır.
b. Minibüslerde klimanın iç hava sirkülasyon düğmesi kapalı olmalıdır.
c. Minibüslerin klima hava filtre bakımı düzenli olarak yaptırılmalıdır.
d. Minibüslerde pencereler uygun olan her fırsatta açılarak, minibüs iç havasının
temizlenmesi sağlanmalıdır.
e. Minibüslerde genel iç temizliği gün sonunda su ve deterjan ile yapılmalıdır.
f. Aracın iç yüzeyi su ve deterjanlı bez kullanılarak silinmelidir.
g. Her ilk ve son durak arasındaki sefer tamamlandığında sık temas edilen
yüzeyler (kapı kolları, kol dayama/kolçaklar, tutacaklar, cam açma düğmeleri,
emniyet kemeri tokaları) önce su ve deterjanlı bezle silinmeli, daha sonra da
1/100 oranında sulandırılmış çamaşır suyu veya en az %70’lik alkol/kolonya ile
dezenfekte edilmelidir. Araç temizlenirken kapılar ve pencereler açık kalmalıdır.
Bu temizlik yolcu olmadığı durumlarda yapılmalı ve sonrasında kuruyana ve
koku çıkana kadar havalandırılmalıdır.
2

COVID-19 Kapsamında
Pazar Yerlerinde
Alınması Gereken Önlemler

Pazar yerleri toplu bulunulan yerlerden olduğu için COVID-19 bulaşma açısından
risklidir. COVID-19 bulaşma riskini en aza indirmek için aşağıdaki önlemlere uyulmalıdır.
Pazar Yerlerinde Alınacak Önlemler
» Barındırdıkları risk açısından pazar yerlerinde kurallara uyum çok sıkı
denetlenmelidir.
» Pazar yerlerinin tüm giriş ve çıkışları kontrol altına alınmalıdır
» Pazar yerlerinin girişlerinde ve pazar içerisinde uygun yerlere kurallar, sosyal
mesafe, maske kullanımı ve el temizliğiyle ilgili afişler asılmalıdır.
» Pazar yerlerine girişte maske zorunlu olmalıdır. Pazar yerinde kesinlikle
maskesiz çalışan esnaf veya müşteri bulunmamalıdır. Maskelerin doğru şekilde
kullanılması (çene ve burunu kapatacak şekilde) sağlanmalıdır.
» Pazar yerlerindeki satıcılar ve müşteriler dâhil kişi sayısı her 4 metrekareye 1 kişi
olacak şekilde sınırlandırılmalıdır. Hesaplama yapılarak pazar yerinin kapasitesi
girişlere asılarak ilan edilmelidir.
» Pazar yerine giren müşteri sayısı belirlenerek (görevlinin sayması veya turnike
benzeri sistemler konulması) müşteri kapasitesine ulaşıldığında yeni müşteriler
alınmamalı, sosyal mesafe kurallarına göre bekletilmelidir.
» Pazar yerlerinin tüm girişlerinde ve her tezgâhta el antiseptiği (kolonya vb.)
bulundurulmalıdır.
» Tezgâh olmadan yerde satış yapılmamalıdır.
» Tezgâhtarlar sık sık ellerini antiseptik ile temizlemelidir.
» Tezgâh aralarındaki geçiş yerlerinde sıkışıklığa neden olacak kasa ve ambalajlar
bulundurulmamalıdır.
» Pazar tezgahlarının önünde zemine sosyal mesafenin korunmasını sağlayacak
işaretler konulmalıdır.
» Pazar/satış yerlerinde ambalajsız satılan yaş sebze ve meyvelerin tüketicilerce
temas edilmeden, doğrudan pazarcı esnafı tarafından hijyen koşullarına dikkat
edilerek poşetlenmesi/satışının yapılması sağlanmalıdır. Müşteri tarafından
ürün seçimine izin verilmemelidir.
» Kapalı pazar yerlerinin havalandırılması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Pazar Yerlerinde
Alınması Gereken Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
» Pazar yerlerinde çöpler açıkta bırakılmamalı, kapalı poşetlerle uygun şekilde
toplanmalıdır.
» Satışlar sona erdikten sonra pazar alanının temizliği toplu yaşam alanlarında yer
temizliğinde kullanılan esaslar çevresinde su ve deterjanla yapılmalıdır.
Pazar Yerlerinde Müşterilere Yönelik Önlemler
» Pazar yerine maskesiz girişlere izin verilmemelidir. Maske pazar yerinde
bulunulduğu sürece çıkarılmamalıdır. Ağız ve burnunu kapatacak şekilde maske
takmalıdır.
» Pazar yerlerinde sosyal mesafeye (en az 1 metre, 3-4 adım) uymaları konusunda
uyarılmalıdır.
Pazarcı Esnafına Yönelik Önlemler
» Pazar yerlerinde çalışan ve görev yapan herkes COVID-19, sosyal mesafe, maske
kullanımı ve el temizliği konusunda bilgilendirilmelidir.
» Pazar yerlerine girişte pazarcı esnafının ateşi ölçülmeli, ateşi 38 oC üzerinde
olanlara tıbbi maske takılmalı, pazar yerine girişine izin verilmemeli ve sağlık
kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı olan pazarcı esnafının pazar yerine
girişine izin verilmemelidir.
» Pazarcı esnafı ağız ve burnunu kapatacak şekilde maske takmalıdır. Nemlendikçe
ya da kirlendiğinde maske değiştirilmeli, maskenin dış yüzüne dokunulmamalıdır.
Maske değiştirmeden önce ve sonrasında el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Tezgâh arkasında satış yaparken diğer pazarcılarla arasındaki mesafenin en az 1
metre, 3-4 adım olmasına dikkat etmelidir.
» Pazarcı esnafı ambalajsız satılan yaş sebze ve meyvelere tüketicilerin temas
etmesini önlemeli, doğrudan kendileri hijyen koşullarına dikkat ederek
poşetlemeli ve satışını yapmalıdır.
» Pazar esnafı bağırarak satış yapmamalıdır.
» Pazar esnafı yemek yerken sosyal mesafe kurallarına dikkat etmelidir.
Lavabo ve Tuvaletler
» Tuvaletlerde %70 alkollü el antiseptiği bulundurulmalıdır.
» Tuvalet alanlarına giriş kapıları otomatik kapı sistemine çevrilmelidir. Bu imkân
yoksa tuvalet alanına giriş kapılarını kolları çok sık dezenfekte edilmelidir.
» Tuvaletlerin zeminleri, klozetler, pisuarlar, lavabolar, musluk ve batarya başlıkları,
kapı kolları sık sık temizlenir, dezenfekte edilmelidir.
2
» Tuvalet ve lavaboların temizlik saatleri kayıt edilmelidir ve görünür şekilde
asılmalıdır.
» Tuvaletlerde eksik malzeme olmamalı, devamlı sıvı sabun, tuvalet kağıdı ve
kağıt havlu bulundurulmalıdır.
» El kurutma fanları kullanıma kapatılmalıdır. Tek kullanımlık kağıt havlular
kullanılmalıdır.
» Tuvalet temizliği yapacak personel eldiven, maske ve gözlük/siperlik
kullanmalıdır.
» Tuvaletlerde hijyen bilgilendirme ve uyarı afişleri olmalıdır.

COVID-19 Kapsamında
Şantiyelerde Alınacak Önlemler

Her şantiye çalışmasının kendine ait coğrafik durum, barınma, yapılan işler gibi
nedenlerle farklı özellikleri vardır. COVID-19 kapsamında şantiyelerde alınacak
önlemlerin amacı, vaka görülmesinin önlenmesi, ancak vaka görülürse de salgın
gelişmesinin önlenmesidir. Önemle göz önünde bulundurulması gereken bir konu da
çalışanlar arasında halen COVID-19 saptanmamış olsa bile temas nedeniyle bulaşmış
ve belirti göstermeyenler olabileceğidir.
A. Salgın ile ilgili önlemler alınırken göz önünde bulundurulması
gereken temel noktalar

  1. COVID-19 enfeksiyonunun ana bulaşma yolu kişiden kişiye bulaşma şeklindedir.
    Bu bulaşma virüsü taşıyan kişinin konuşurken, hapşırıp öksürürken ağız ya da
    burnundan çıkan damlacıklar yolu ile olur.
  2. Öksürük ya da hapşırık ile kirlenen yüzeylerle temas eden ellerin ağıza, buruna
    ya da gözlere değmesi ile de bulaşma mümkün olabilmektedir.
  3. Ana bulaşma yolu olan damlacıkla bulaşmaya karşı alınacak önlemler esastır.
  4. Virüsün bulaştığı kimselerde hastalık belirti vermeden de seyredebilir ve bu
    kişiler hastalığın bulaşmasında çok önemli bir rol oynar.
  5. Hastalık belirtisi olsun ya da olmasın virüsü taşıyan kişi kısa sürede başkalarına
    da bulaştırabilir.
  6. Hastalık yüksek tansiyonu, şeker hastalığı, kalp ve kronik akciğer hastalığı
    olanlarla 65 yaş ve üzerindekilerde sıklıkla daha ağır seyretmektedir.
    B. Önlemlerde göz önüne alınacak temel prensipler
  7. Kişisel temizlik ve çevre temizliğine dikkat edilip sıkı bir şekilde uyulmalıdır.
  8. Çalışılan iş yerinde hastalık belirtileri gösteren kişiler saptanmalı ve izole
    edilmelidir.
  9. Hastalık saptanan kişilerle teması olanlar izlenmeli ve yakın temaslılar COVID-19
    rehberine göre yönetilmelidir.
  10. Ateş, öksürük veya solunum sıkıntısı olan çalışan saptandığında iş yeri sağlık
    birimi ve il/ilçe sağlık müdürlüğü ile temasa geçilmelidir.
    COVID-19 Kapsamında
    Şantiyelerde Alınacak Önlemler
    1
    Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
    C. Alınacak Önlemler ve Yapılacak Uygulamalar
  11. İş yerinde COVID-19 salgını kontrolü amacıyla sorumlu bir görevlinin belirlenmesi
    Bu kişi “İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu” tarafından belirlenen tercihen hekim veya sağlık
    personeli olmalıdır. Bu koşulun sağlanamadığı durumlarda işveren veya temsilcisi
    tarafından belirlenen bir çalışan, COVID-19 hastalığı konusunda bilgilendirilmeli ve
    görevlendirilmelidir.
    Başlıca görevleri:
    a. İş yerinde alınacak çevre temizlik ve dezenfeksiyon önlemlerini takip etmek,
    b. Zorunlu haller dışında şantiyelerde görevli olmayan kişilerin çalışma alanlarına
    alınmasını engellemek,
    c. İş yerinde personelin sıklıkla kullandığı görünebilir yerlere Sağlık Bakanlığınca
    yayınlanan COVID-19’dan korunmaya yönelik posterlerin asılmasını ve çalışanlara
    broşürlerin dağıtılmasını sağlamak,
    d. -Günlük ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı olanları belirlemek için çalışanların
    takibini yapmak,
    e. Ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı gelişen çalışanların kendisine haber vermesini
    sağlayacak yöntemi (telefon, telsiz, önceden belirlenmiş bir noktaya müracaat
    vb.) belirlemek,
    f. COVID-19 vakası şüphesi oluştuğunda iş yeri sağlık birimi ve il/ilçe sağlık
    müdürlüğü ile temasa geçmek.
  12. İş yerinde çalışanlar arasında COVID-19 bulaşmasını engellemek için önlemlerin
    alınması
    a. Servis araçlarının kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
    i. Servis araçlarının özellikle sık temas edilen yüzeyleri başta olmak üzere
    temizlik ve hijyeninin sık aralıklarla sağlanması,
    ii. Servis olarak kullanılan araçların girişlerine el antiseptiği konulması,
    iii. Servis araçlarının taşıma kapasitesinin sosyal mesafe göz önüne alınarak
    planlanması,
    iv. Servislerle transferi yapılan çalışanların servislerde yan koltuk boş kalacak
    ve arka arkaya gelinmeyecek şekilde çapraz düzende oturtulmasının
    sağlanması
    b. Yurt içi seyahatten dönen çalışanların sağlık kontrolünden geçirilmeden işbaşı
    yapmalarının engellenmesi
    c. İş yerine giriş ve çıkışlar
    2
    i. Kullanılacak hijyen malzemelerinin konulmasına yönelik düzenlemelerin
    yapılması,
    ii. Bulaş riskini artırabilecek parmak izi okutulması gibi sistemlerin geçici süreyle
    kullanılmaması, mümkünse temassız sistemlerin kullanılması,
    iii. Sosyal mesafe kuralına uygun geçiş işaretlemeleri yapılarak mesafenin
    korunması, yığılmanın önlenmesi,
    iv. Çalışanların iş yerine girişlerinde temassız ateş ölçer ile ateşlerinin ölçülmesi,
    v. Ateş, öksürük, nefes darlığı ve benzeri şikâyeti olan çalışan tespit edildiğinde
    diğer çalışanlarla temasını engelleyerek iş yeri sağlık birimi ve il/ilçe sağlık
    müdürlüğü ile temasa geçilmesi.
    d. Çalışma ortamı
    i. COVID-19 salgını dikkate alınarak risk değerlendirmesi ve acil durum
    planlarının güncellenmesi,
    ii. Sosyal mesafe kuralı gözetilerek çalışma yöntem ve düzenlerinin yeniden
    gözden geçirilmesi ve bu kurala uygun düzenlemelerin yapılması,
    iii. Ara dinlenmeleri ve yemek molalarını da kapsayacak şekilde çalışma
    süreleri içinde çalışanların birbirleriyle etkileşimlerinin sosyal mesafeyi
    koruyacak şekilde planlanması ve takip edilmesi,
    iv. Çalışma alanında aynı anda bulunan çalışan sayısının asgari oranda
    tutulması ve çalışanlar arasında sosyal mesafenin sağlanması için planlama
    yapılması, mümkün olması halinde dönüşümlü ya da uzaktan çalışma gibi
    yöntemlerin tercih edilmesi,
    v. Çalışma ortamının uygun ve yeterli düzeyde havalandırılmasının sağlanması
    ve günlük temizliğin su ve deterjanla yapılması,
    vi. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar,
    tırabzanlar, asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler,
    telefon ahizesi, TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve
    lavaboların temizliğinin günde en az iki kez sulandırılmış çamaşır suyu veya
    ürün tarifine göre klor tableti* ile yapılması
    vii. Ekranlı araçlar ve ilgili parçaları (klavye, fare, ortak telefon, diyafon, mikrofon
    vb.) dahil olmak üzere kullanılan tüm ekipmanın ve çalışma ortamının
    hijyeninin sağlanması amacıyla sık aralıklarla %70 alkol içeren solüsyonla
    silinerek temizlenmesi,
    viii. Çalışanların ortak kullanılan ekipmanların kullanım öncesi temizlenmesi
    konusunda bilgilendirilmesi ve özendirilmesi,
    ix. Asansörlerin mümkün olduğunca kullanılmaması, zorunlu hallerde kişi
    3
    sayısının sosyal mesafe kuralına uygun olarak sınırlandırılması, içeride duruş
    pozisyonunun yüz yüze olmamasının sağlanması,
    x. Çalışma ortamında yeterli sayıda elle temas edilmesine gerek duyulmayan
    çöp kutularının bulundurulması,
    xi. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/lavabo olanağının sağlanması,
    xii. Tuvalet ve lavabolarda yeterli miktarda kişisel hijyen malzemesinin
    bulundurulması, bu alanların kullanılmasından önce ve sonra kişisel hijyen
    kurallarının uygulanmasına dikkat edilmesi ve buraların sıklıkla sulandırılmış
    çamaşır suyu veya ürün tarifine göre klor tableti* ile temizlenmesi,
    xiii. Temizlik yapan personelin maske ve eldiven kullanması,
    xiv. Temizlik sonrasında maske ve eldivenin çıkartılıp iş yerindeki çöpe atılması
    ve el hijyeni sağlanması. Yıkanabilir bez maske kullanıldıysa yenisiyle
    değiştirilmesi. Ellerin en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanması,
    sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği ile ovalanması,
    xv. Ateş, öksürük, nefes darlığı ve benzeri şikâyeti olan çalışan tespit edildiğinde
    iş yeri sağlık birimi ve il/ilçe sağlık müdürlüğü ile temasa geçilmesi,
    xvi. Temizlik ve atıkların boşaltılmasından sorumlu personelin kişisel hijyenlerine
    ve uygun kişisel koruyucu ekipman kullanımlarına özen gösterilmesi,
    xvii. Toplantı ve eğitimlerin salgın bitene kadar ertelenmesi,
    xviii.Yasal yükümlülükler nedeniyle ertelenmesi mümkün olmayan toplantı ve
    eğitimlerin uzaktan eğitim, telekonferans gibi yöntemlerle gerçekleştirilmesi.
    e. Ofis, Toplantı Odası vb. Her Türlü Kapalı Alan
    i. Ofis girişinde el antiseptiği bulundurulması ve içeri giren herkesin antiseptiği
    kullanması,
    ii. Ofis alanlarında maske kullanılması
    iii. Çalışma ve bekleme alanlarının sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmesi
    iv. Ofis içinde bulunan kişi sayısının mümkün olduğunca düşük tutulması.
    v. Klimaların dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılması, fan hızının
    düşük tutulması. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliğinin zamanında
    yapılması
    f. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanları
    i. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanlarının girişlerine el antiseptiği
    konulması,
    ii. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanlarında sosyal mesafe ve hijyen
    4
    kurallarının göz önünde bulundurulması,
    iii. Yemekhanede masalar ve sandalyeler arası mesafe en az 1,5 metrede olacak
    şekilde (tercihen 2 metre) düzenleme yapılması,
    iv. Temaslı takibinin kolay yapılabilmesi için; yemek saatleri gruplara göre
    belirlenmeli ve aynı kişilerin aynı masada yemek yemeleri sağlanması, çay
    içme molalarında da benzer kurallara dikkat edilmesi,
    v. Yemeğin yemekhane dışında bir yerde yenilmesi durumunda çalışanlar
    arasında en az 1 metre mesafe bulunmasının sağlanması, yemeklerini
    paylaşmalarının engellenmesi, mümkünse çalışanlara kumanya verilmesi,
    vi. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/lavabo olanağının sağlanması ve
    el yıkama alanlarının artırılması,
    vii. Yemek öncesinde ve sonrasında ellerin bol su ve sabun ile en az 20 saniye
    boyunca yıkanması ve tek kullanımlık havlu ile kurulanması gibi kişisel hijyen
    kurallarının uygulanmasına imkân veren düzenlemelerin yapılması,
    viii.Baharat, kürdan, tuz, kaşık, çatal, bıçak, bardak, tabak vb. malzemelerin tek
    kullanımlık olacak şekilde sunulması,
    ix. Yemek ve içeceklerin mümkünse kumanya şeklinde dağıtılması,
    x. Yemekhane görevlilerinin kişisel hijyen kurallarına uygun davranması ve
    uygun kişisel koruyucu ekipman (tıbbi maske, bone, eldiven) kullanması,
    xi. Yemekhane ve dinlenme alanlarının yeterli ve düzenli havalandırılmasının ve
    günlük temizliğin su ve deterjanla yapılması,
    xii. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar, tırabzanlar,
    asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler, telefon ahizesi,
    TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve lavaboların temizliği
    günde en az iki kez yapılması.
    g. Yatakhaneler
    i. Yatakhane girişlerine el antiseptiği konulması,
    ii. Yatakhanelerde sosyal mesafe ve hijyen kurallarının göz önünde
    bulundurulması,
    iii. Yatakhanelerde yatak ya da ranzaların 1,5-2 metre aralıklarla seyreltilerek
    yerleştirilmesi,
    iv. Yatak ya da ranzaların yan yana olanlarının bir baş bir ayak ucu şeklinde
    konumlandırılması, ranzada alt ve üst yatışlarda bir baş bir ayak ucu şeklinde
    düzenlenmesi,
    v. Yatakhanelerin yeterli ve düzenli şekilde havalandırılması,
    5
    vi. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar, tırabzanlar,
    asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler, telefon ahizesi,
    TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve lavaboların temizliği
    günde en az iki kez yapılması,
    vii. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/banyo olanağının sağlanması.
    h. Soyunma Giyinme Alanları
    i. Tüm soyunma-giyinme alanlarının günlük olarak dezenfekte edilmesi.
    Dezenfeksiyon, elle ve vücutla temas eden yüzeylerin dezenfeksiyon ürünü
    ile iyice silinmesi ile yapılmalıdır.
    ii. Her soyunma-giyinme alanında T.C. Sağlık Bakanlığının tavsiye ettiği el
    antiseptiğinin bulundurulması,
    iii. Çalışanların soyunma-giyinme alanlarına mutlaka maske ile girmesi ve
    maskenin çıkarılmaması,
    iv. Soyunma alanlarında kalma süresinin sınırlandırılması,
    v. Soyunma alanları giriş-çıkışlarında sosyal mesafenin korunması için önlemler
    alınması,
    vi. Soyunma odalarına gidiş ve gelişlerin yoğunluğunu azaltmak için kademeli
    olarak yapılmasının sağlanması. Soyunma alanının büyüklüğüne göre sosyal
    mesafe korunacak şekilde kişi sayısının belirlenmesi,
    vii. Soyunma odalarında kesinlikle bir şey yenilip, içilmemesi,
    viii.Ayakkabıların dolap üstlerine konulmaması,
    i. Tuvalet, Lavabo ve Duşlar
    i. Pisuvarlarda sosyal mesafeyi korumak için bir dolu, bir boş olacak şekilde
    bazılarının kullanıma kapatılması,
    ii. Tuvaletlerde sabun, tuvalet kağıdı ve kağıt havlunun her zaman
    bulundurulması,
    iii. Soyunma odaları, tuvalet ve duşlarda bulunan kapı tutamakları, musluk,
    tırabzan ve elle temas edilen yüzeyler ile tuvaletlerin her zamankinden daha
    sık ve ayrıntılı olarak temizlenmesi. Giriş kapılarının kollarının dezenfektan
    ile çok sık silinmesi. Mümkünse kapıların el değmeden açılıp kapanabilecek
    şekilde düzenlenmesi,
    iv. Yan yana olan lavabolar için sosyal mesafeyi korumak ve teması önlemek
    için bir dolu, bir boş olacak şekilde bazılarının kullanıma kapatılması veya
    separatör yaptırılması,
    6
    v. Tuvaletlerde el kurutma makinalarının kullanımının iptal edilmesi. Ortak havlu
    vb. kullanılmaması,
    vi. Lavabolara bilgilendirme afişi asılması,
  13. İş yerinde çalışanlar arasında COVID-19 ile uyumlu şikâyetleri (ateş, öksürük veya
    solunum sıkıntısı) olan kişiler olması durumunda alınacak önlemler:
    a. Diğer çalışanlardan ivedilikle ayrılması, tıbbi maske takılması ve iş yeri sağlık
    birimine başvurmalarının sağlanması,
    b. Sonucu COVID-19 olarak değerlendirilen vakanın temaslılarının Sağlık Bakanlığı
    COVID-19 rehberine göre yönetilmesi ve bu süre içinde temaslıların diğer
    çalışanlarla temas etmemelerinin sağlanması,
    c. COVID-19 tanısı konulan çalışanın kullandığı yatakhanenin 24 saat süreyle boş
    tutulması ve havalandırılmasının sağlanması, sonrasında detaylı bir şekilde su
    ve deterjanla temizlenmesi,
    d. COVID-19 tanısı konulan kişinin kaldığı odanın temizliği esnasında eldiven ve
    tıbbi maske kullanılması, solunum yolu sekresyonları veya vücut çıkartıları ile
    kontamine olması mümkün olan tüm yüzeylerin sulandırılmış çamaşır suyu
    veya ürün tarifine göre klor tableti* ile temizlenmesi.
  • Çamaşır suyu ya da klor tableti ile temizlik suyunun hazırlanması:
    » 1/100 oranında sulandırılmış çamaşır suyu 5 litre suya yarım küçük çay bardağı
    sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
    eklenerek hazırlanır.
    » Temizlikte klor tableti kullanılacaksa ürün etiketindeki önerilere uyulur

COVID-19 Kapsamında
Terzi, Ayakkabı Tadilat İşletmeleri ve
Kuru Temizlemeciler ile İlgili Önlemler

Terzi, ayakkabı tadilat işletmeleri ve kuru temizlemeciler toplum tarafından sıklıkla
kullanılan, ürün temasının olduğu buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması nedeni
ile COVID-19 yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği
alanlardır. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 kapsamında alınması gereken
önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş yeri içinde uyulması gereken
kurallar) asılmalıdır.
Bu İş Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel olduğunda
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Ölçü alırken ya da prova yaparken 1 metrelik sosyal mesafe korunamayacağından
tıbbi maske ve yüz koruyucu kullanılmalı, iğne ve diğer aletler ağza
götürülmemelidir.
» Teslim alınan bütün ürünler poşet içinde alınmalı ve poşet içinde teslim
edilmelidir.
» Terzi ve ayakkabı tadilat iş yerlerinde teslim alınan ürünler en az bir gün
bekletildikten sonra işleme tabi tutulmalıdır.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Terzi, Ayakkabı Tadilat İşletmeleri ve
Kuru Temizlemeciler ile İlgili Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini ovalamalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
Dokunulduğunda el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış mekânlar dâhil) sosyal mesafe yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Eşlik eden diğer
kişiler dışarıda kalmalıdır.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır. İş yerine giren her müşterinin ellerini dezenfekte etmesi
sağlanmalıdır.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve kasa görevlileri ile müşteri alanı arasına
geçici bir ayırıcı veya pencere yerleştirilmelidir.
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
2
İşyerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu
için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe
atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.

COVID-19 Kapsamında
Kitap ve Kırtasiye Mağazaları ile İlgili
Önlemler

Kitap ve kırtasiye mağazaları toplum tarafından sıklıkla kullanılan, ürün temasının
olduğu buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması veya kalabalık ortamları nedeni
ile COVID-19 yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği
alanlardır. Bu nedenle müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca telefon ve internet
üzerinden karşılanacak hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19
kapsamında alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş
yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
Bu İş Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel olduğunda
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
COVID-19 Kapsamında
Kitap ve Kırtasiye Mağazaları ile İlgili
Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini ovalamalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
Dokunulduğunda el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
» Mümkün olduğunca müşteriler kitap reyonları ve rafları arasında sosyal mesafeyi
ihlal edecek şekilde dolaşmamalı, kitapları karıştırmamalı, müşterinin istediği
kitapları tezgâhtarlar ilgili bölümden alıp getirmelidir.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre işyeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış alanlar dâhil) sosyal mesafe yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır. Müşterilerin girişte bu ürünleri kullanmaları sağlanmalıdır.
» Müşterilerin ürünlerle temasını mümkün olduğu kadar azaltacak önlemler
alınmalıdır.
» Müşterilerin inceleme amacı ile el temasının yoğun olduğu dayanıklı ürünlere
belirli periyotlarla %70 alkol içeren dezenfektan spreyle püskürtülerek
dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
» Müşteri tarafından incelenip alınmayan raf ürünleri, mümkün olduğu kadar
raftaki ürünlerin en altına veya arkasına yerleştirilmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve kasa görevlileri ile müşteri alanı arasına
geçici bir ayırıcı veya pencere yerleştirilmelidir.
2
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
İş yerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu
için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe
atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.

COVID-19 Kapsamında
Oyuncak Mağazaları ile İlgili Önlemler

Oyuncak mağazaları toplum tarafından sıklıkla kullanılan, ürün temasının olduğu buna
karşılık iş yeri alanlarının küçük olması veya kalabalık ortamları nedeni ile COVID-19
yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği alanlardır. Bu
nedenle müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca telefon ve internet üzerinden
karşılanacak hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19 kapsamında
alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş yeri içinde
uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
Bu İş Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel olduğunda
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe ya
da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve sonrasında el antiseptiği
kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
COVID-19 Kapsamında
Oyuncak Mağazaları ile İlgili Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini ovalamalıdır.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
Dokunulduğunda el antiseptiği kullanılmalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (iç ve dış alanlar dâhil) sosyal mesafe yer işaretleriyle
belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İşyeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır. Müşterilerin girişte bu ürünleri kullanmaları sağlanmalıdır.
» Müşterilerin ürünlerle temasını mümkün olduğu kadar azaltacak önlemler
alınmalıdır.
» Müşterilerin inceleme amacı ile el temasının yoğun olduğu dayanıklı ürünlere iki
saate bir yakın mesafeden %70 alkol içeren dezenfektan spreyle püskürtülerek
ürün dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
» Bisiklet, akülü araba gibi ürünleri müşterilerin denemesi durumunda, her
denemeden sonra el temasının olduğu yerleri ve oturma aparatları dezenfektanlı
bezle silinmelidir.
» Müşteri tarafından incelenip alınmayan raf ürünleri, mümkün olduğu kadar
raftaki ürünlerin en altına veya arkasına yerleştirilmelidir.
» Mağazalarda çocuklar için oyun-eğlence makineleri varsa bu makineler
kullanıma kapatılmalı, çocukların dikkatini dağıtmaması açısından üzeri
2
örtülmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve kasa görevlileri ile müşteri alanı arasına
geçici bir ayırıcı veya pencere yerleştirilmelidir.
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
İş yerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu
için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri %70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır.
Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe
atmalı, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.
3

COVID-19 Kapsamında
Ayakkabı ve Çanta Satışı Yapan
Esnaflar ile İlgili Önlemler

Çanta ve ayakkabı satan işletmeler, toplum tarafından sıklıkla kullanılan, ürün temasının
olduğu buna karşılık iş yeri alanlarının küçük olması veya kalabalık ortamları nedeni
ile COVID-19 yayılmasını önlemek için sosyal mesafeyi korumanın zor olabileceği
alanlardır. Bu nedenle müşteri gereksinimleri mümkün olduğunca telefon ve internet
üzerinden karşılanacak hale getirilmelidir. İş yerinin görünür bir yerine COVID-19
kapsamında alınması gereken önlemlerle ilgili afişler (el yıkama, maske kullanımı ve iş
yeri içinde uyulması gereken kurallar) asılmalıdır.
Bu İş Yerlerinde Çalışan Personeli Korumaya Yönelik Önlemler
» Çalışan personelin COVID-19’un bulaşma yolları ve korunma önlemleri
hususunda bilgilenmesi sağlanmalıdır.
» Ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtileri olan personel olduğunda
çalıştırılmamalıdır.
» Personel çalışırken ateş, öksürük, burun akıntısı, nefes darlığı gibi belirtiler
gelişirse, tıbbi maske takılı olarak sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
» Çalışan personelin tümü kuralına uygun maske takmalı, maske nemlendikçe
ya da kirlendikçe değiştirilmelidir. Yeni maske takılırken ve çıkarıldıktan sonra el
antiseptiği kullanılmalıdır.
» Çalışan personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanmalıdır. El hijyenini sağlamak
için, eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, su ve sabunun
olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik içeren
sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
» Personel müşterilerle aynı ürünlere dokunacağı için, her müşteriden sonra
ellerini temizlemelidir.
» Müşteri ile ayakkabı, çanta denemesine yardım etme gibi 1 metreden daha yakın
durumlarda çalışma öncesinde tıbbi maske ve yüz koruyucu kullanılmalıdır.
» Çalışan personel dinlenme alanlarında en az 1 metrelik sosyal mesafeyi korumalı
ve maske takmayı sürdürmelidir. Yemek yerken ya da su/çay/kahve içilirken,
maske çıkarılacağı için bunun yapıldığı kapalı alanda aynı anda birden fazla
kişinin olmaması sağlanmalıdır.
COVID-19 Kapsamında
Ayakkabı ve Çanta Satışı Yapan
Esnaflar ile İlgili Önlemler
1
Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
Müşterilere Yönelik Öneriler
» Müşterilerin iş yerinin girişinde görünür bir yere asılmış olan ve içeride uyulması
beklenen kuralları açıklayan bilgilendirmeyi okuması sağlanmalıdır.
» Müşteriler, diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarında sosyal mesafeyi
sağlamaları hususunda uyarılmalıdırlar.
» Müşterilerin maskeli olarak iş yerine girmesi sağlanmalıdır. Bu tip iş yerleri ve
genel olarak toplum içinde kuralına uygun olarak bez maske takılması yeterlidir.
Girişte maskesi olmayanlar için maske bulundurulmalıdır.
» Müşteri iş yerine girdiğinde alkol bazlı el antiseptiği veya en az %70’lik alkol
içeren kolonya ile ellerini temizlemelidir.
» Müşteriler, iş yeri içinde mecbur kalmadıkça yüzeylere dokunmamalıdır.
Dokunulduğunda el antiseptiği kullanmaları sağlanmalıdır.
» Müşterilerin iş yeri içinde mümkün olduğu kadar kısa süre kalması sağlanmalıdır.
Çalışma Sürecine Yönelik Önlemler
» Maskesiz ve maskeyi uygun şekilde kullanmayan (burun ve ağız kapalı şekilde)
kullanmayan müşteriler içeri alınmamalıdır.
» Çalışan ve müşteri dâhil 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde içeriye müşteri
alınmalıdır. Bu kurala göre iş yeri kapasite bilgisi kapıya asılmalıdır.
» Sosyal mesafe kurallarına (en az 1 metre, 3-4 adım) uyulmalı, sıra beklenmesi
gereken her yerde (ödeme alanları vb.) mesafe yer işaretleriyle belirlenmelidir.
» Sıra bekleyen müşteriler iş yeri dışında sosyal mesafe kurallarına göre belirlenmiş
işaretlerde beklemelidir.
» Müşterilerden iş yerine tek başlarına girmeleri istenmelidir. Eşlik eden diğer
kişiler dışarıda kalmalıdır.
» İş yerlerine misafir alınmamalıdır.
» İş yeri girişinde müşteriler tarafından kullanılmak üzere alkol bazlı el antiseptiği
veya en az %70’lik alkol içeren kolonya bulundurulmalıdır. El antiseptiğinin
doluluk durumu belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve her zaman dolu olması
sağlanmalıdır.
» İş yerine giren her müşterinin ellerini dezenfekte etmesi sağlanmalıdır.
» Ürün deneme süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.
» Denenen ürünlere Ultraviyole ışınları uygulanmamalıdır. Avrupa Hastalık Kontrol
ve Korunma Merkezi, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma
Merkezi tarafından önerilmeyen bu işlem insan sağlığına zararlı olabilir.
2
» Ayakkabı denemede kullanılan kolaylaştırıcı aparat (ayakkabı çekeceği) her
müşteriden sonra %70’lik alkol veya 1/100 çamaşır suyu içeren bezle silinerek
dezenfekte edilmelidir.
» Personeli korumak için tezgâhlar ve müşteri alanı arasına geçici bir ayırıcı veya
pencere yerleştirilmelidir.
» Müşterilerden tercihen temassız olmak üzere nakit olmayan ödeme yapmaları
istenmelidir.
Satış İş yerlerinde Ortam Düzenlenmesi, Havalandırılması, Temizlenmesi
» İş yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılmalıdır.
» İş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon
ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Bu amaçla, su ve
deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya
yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-
9) kullanılabilir. Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı
yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet dezenfeksiyonu
için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
kullanılmalıdır.
» Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve
diğer cihaz yüzeyleri % 70’lik alkolle silerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
» Çalışma tezgâhları, ekipmanları ve aletleri düzenli olarak temizlenmeli, %70’lik
alkol ile dezenfekte edilmelidir.
» Müşteriler ödeme terminalini kullanır ve dokunurlarsa hemen arkasından %70’lik
alkol ile temizlenmelidir.
» Temizlik yapan personelin maske ve eldiven kullanması sağlanmalıdır. Temizlik
sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp iş yerindeki çöpe atmalı,
ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamalı, sabun ve suyun olmadığı
durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanmalıdır.
» Klimalar dışarıdan %100 temiz hava alacak modda çalıştırılmalı, fan hızı düşük
tutulmalıdır. Klimaların bakım, temizlik ve filtre değişikliği zamanında yapılmalıdır.
» İş yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak sık havalandırılması sağlanmalıdır.
» Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması temiz hava
sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin
bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
» Varsa iş yeri lavabosu müşterilere kapalı olmalıdır. İş yeri lavabosu sık aralıklarla
temizlenmelidir.

COVID-19 Kapsamında
Madenlerde Alınacak Önlemler

Her maden çalışmasının kendine ait coğrafik durum, barınma, yapılan işler gibi
nedenlerle farklı özellikleri vardır. COVID-19 kapsamında madenlerde alınacak
önlemlerin amacı; vaka görülmesinin önlenmesi, ancak vaka görülürse de salgın
gelişmesinin önlenmesidir. Önemle göz önünde bulundurulması gereken bir konu da,
çalışanlar arasında halen COVID-19 saptanmamış olsa bile, temas nedeniyle bulaşmış
ve belirti göstermeyenler olabileceğidir.
A. Salgın ile ilgili önlemler alınırken göz önünde bulundurulması
gereken temel noktalar

  1. COVID-19 enfeksiyonunun ana bulaşma yolu kişiden kişiye bulaşma şeklindedir.
    Bu bulaşma virüsü taşıyan kişinin konuşurken, hapşırırken, öksürürken ağız ya
    da burnundan çıkan damlacıklar yolu ile olur.
  2. Öksürük ya da hapşırık ile kirlenen yüzeylerle temas eden ellerin ağıza, buruna
    ya da gözlere değmesi ile de bulaşma mümkün olabilmektedir.
  3. Virüsün bulaştığı kimselerde hastalık belirti vermeden de seyredebilir ve bu
    kişiler hastalığın bulaşmasında önemli rol oynar.
  4. Hastalık belirtisi olsun ya da olmasın, virüsü taşıyan kişi kısa sürede başkalarına
    da bulaştırabilir.
  5. Hastalık yüksek tansiyonu, şeker hastalığı, kalp ve kronik akciğer hastalığı
    olanlarla, kanser tedavisi görenler, immun sistem baskılayıcı ilaç kullananlar, 65
    yaş ve üzerindekilerde sıklıkla daha ağır seyretmektedir.
    B. Önlemlerde göz önüne alınacak temel prensipler
  6. Kişisel hijyen ve çevre temizliğine sıkı bir şekilde uyulmalıdır.
  7. Çalışılan iş yerinde hastalık belirtileri gösteren kişiler saptanmalı ve izole
    edilmelidir.
  8. Hastalık saptanan kişilerle teması olanlar izlenmeli ve yakın temaslılar COVID-19
    rehberine göre yönetilmelidir.
  9. Ateş, öksürük veya solunum sıkıntısı olan çalışan saptandığında iş yeri sağlık
    birimi ve il/ilçe sağlık müdürlüğü ile temasa geçilmelidir.
    COVID-19 Kapsamında
    Madenlerde Alınacak Önlemler
    1
    Güncellenme Tarihi: 14.05.2020
  10. COVID-19 vakası tespit edildiği durumlarda vakanın diğer çalışanlardan ayrı
    tutulacağı bir izolasyon odası oluşturulması ve vaka tesbiti sonrası filyasyon
    çalışmasına olanak sağlayacak şekilde özellikle servislerde seyahat eden
    personel kaydı oluşturulmalıdır.
    C. Alınacak Önlemler ve Yapılacak Uygulamalar
  11. İş yerinde COVID-19 salgını kontrolü amacıyla sorumlu bir görevlinin belirlenmesi
    Bu kişi “İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu” tarafından belirlenen tercihen hekim veya sağlık
    personeli olmalıdır. Bu koşulun sağlanamadığı durumlarda işveren veya temsilcisi
    tarafından belirlenen bir çalışan COVID-19 hastalığı konusunda bilgilendirilmeli ve
    görevlendirilmelidir.
    Başlıca görevleri:
    a. İş yerinde alınacak çevre temizlik önlemlerini takip etmek,
    b. Zorunlu haller dışında madenlerde görevli olmayan kişilerin çalışma alanlarına
    alınmasını engellemek,
    c. İş yerinde personelin sıklıkla kullandığı görünebilir yerlere, Sağlık Bakanlığınca
    yayınlanan COVID-19’dan korunmaya yönelik posterlerin asılmasını ve çalışanlara
    broşürlerin dağıtılmasını sağlamak,
    d. Günlük olarak ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı açısından çalışanların takibini
    yapmak,
    e. Ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı gelişen çalışanların kendisine haber vermesini
    sağlayacak yöntemi (telefon, telsiz, önceden belirlenmiş bir noktaya müracaat
    vb.) belirlemek amacıyla Çalışma Ortamı d/i maddesinde belirtilen mevcut Acil
    Durum Planına Acil Durum Planı Algoritmasını ekleyerek yeniden düzenlemek
    ve mevcut Risk Değerlendirmesini güncellemek,
    f. Alt işverenlerin belirlenen kurallara uyduğunu kontrol etmek, ettirmek,
    g. COVID-19 vakası şüphesi oluştuğunda iş yeri sağlık birimi ve il/ilçe sağlık
    müdürlüğü ile temasa geçmek.
  12. İş yerinde çalışanlar arasında COVID-19 bulaşmasını engellemek için önlemlerin
    alınması
    a. Servis araçlarının kullanımında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
    i. Servis araçlarının özellikle sık temas edilen yüzeyleri başta olmak üzere
    temizlik ve hijyeninin sık aralıklarla sağlanması,
    ii. Servis olarak kullanılan araçların girişlerine el antiseptiği konulması,
    2
    iii. Servis araçlarının taşıma kapasitesinin sosyal mesafe göz önüne alınarak
    planlanması,
    iv. Servislerle transferi yapılan çalışanların servislerde yan koltuk boş kalacak
    ve arka arkaya gelinmeyecek şekilde çapraz düzende oturtulmasının
    sağlanması
    v. Şantiye dışında servislere binen çalışanların ateşleri ölçüldükten sonra
    servislere alınması
    vi. Servislerin her sefer sonrası dezenfekte edilmesini sağlanması,
    vii. Servis kullanan çalışanlara tek kullanımlık tıbbi maske sağlanması,
    b. Yurt içi seyahatten ve/veya izinden dönüp sahada çalışması zorunlu olan
    çalışanların mümkünse 14 gün karantinaya alınmasını sağlayacak imkanların
    oluşturulması ve bu sürenin sonunda belirti göstermeyenlerin (ateş, öksürük,
    nefes darlığı ve benzeri şikâyet) işbaşı yapmalarının sağlanması
    c. İş yerine giriş ve çıkışlar
    i. Kullanılacak hijyen malzemelerinin konulmasına yönelik düzenlemelerin
    yapılması,
    ii. Bulaş riskini artırabilecek parmak izi okutulması gibi sistemlerin geçici süreyle
    kullanılmaması, mümkünse temassız sistemlerin kullanılması,
    iii. Sosyal mesafe kuralına uygun geçiş işaretlemeleri yapılarak mesafenin
    korunması, yığılmanın önlenmesi,
    iv. Çalışanların iş yerine girişlerinde temassız ateş ölçer veya termal kameralar
    ile ateşlerinin ölçülmesi ve bunun gün içinde tekrarlanması (37.80C üzeri
    ateşi tespit edilenlerin sahaya girişine izin verilmemesi)
    v. Vardiya içinde ateş, öksürük, nefes darlığı ve benzeri şikâyeti olan çalışan
    tespit edildiğinde maske takarak derhal iş yeri sağlık birimine bilgi verilmesi
    ve 184 veya 112 aranarak il/ilçe sağlık müdürlüğü ile temasa geçilmesi.
    vi. COVID-19 vakası tespit edildiği durumlarda vakanın diğer çalışanlardan ayrı
    tutulacağı bir izolasyon odası oluşturulması ve vaka tesbiti sonrası filyasyon
    çalışmasına olanak sağlayacak şekilde özellikle servislerde seyahat eden
    personel kaydı oluşturulmalıdır.
    vii. Ziyaretçilerin sahaya girişlerinin sınırlandırılması ve görüşmelerin uzaktan ve
    online olarak yapılmasını sağlamak,
    viii.Tedarikçi olarak sahaya gelenlerin sağlık risk değerlendirmesi ve ateş ölçümü
    yapılarak kontrollü bir şekilde içeriye alınması, kargo ve benzeri kutuların
    dezenfekte edilerek içeriye alınması,
    3
    ix. Mümkün durumlarda vardiyaların bölünerek yoğunluk azaltılması.
    x. Müşteri, tedarikçi teması yoğun olan birimlerde çalışanların (güvenlik, vezne
    vb.) alanlarında maske, siperlik kullanması veya mümkün olan yerlerde
    ziyaretçi ile güvenlik/resepsiyon görevlileri arasına seperatör düzenlemesi
    yapılmalıdır.
    d. Çalışma ortamı
    i. COVID-19 salgını dikkate alınarak risk değerlendirmesi ve acil durum
    planlarının güncellenmesi,
    ii. Yüksek tansiyon, diyabet, kalp ve kronik akciğer hastalığı, kanser tedavisi
    görenler, immun sistem baskılayıcı ilaç kullananlar ve 65 yaş üstü çalışanlar
    iş yerinden uzaklaştırılmalı, mümkün ise evden/uzaktan çalışma modeline
    geçilmelidir,
    iii. Sosyal mesafe kuralı gözetilerek çalışma yöntem ve düzenlerinin yeniden
    gözden geçirilmesi ve bu kurala uygun düzenlemelerin yapılması, evden/
    uzaktan/dönüşümlü çalışması mümkün olan çalışanların bu modele
    geçmesi,
    iv. Ara dinlenmeleri ve yemek molalarını da kapsayacak şekilde çalışma
    süreleri içinde çalışanların birbirleriyle etkileşimlerinin asgari düzeyde
    olacak şekilde planlanması,
    v. Çalışma alanında aynı anda bulunan çalışan sayısının asgari oranda tutulması,
    ofislerde çalışanların 1,5 metre mesafeye olacak şekilde konumlandırılması
    ve çalışanlar arasında sosyal mesafenin sağlanması için planlama yapılması,
    mümkün olması halinde dönüşümlü ya da uzaktan çalışma gibi yöntemlerin
    tercih edilmesi,
    vi. Çalışma ortamının uygun ve yeterli düzeyde doğal havalandırma
    yapılmasının sağlanması ve günlük temizliğin su ve deterjanla yapılması,
    vii. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar,
    tırabzanlar, asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler,
    telefon ahizesi, TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve
    lavaboların temizliğinin günde en az iki kez sulandırılmış çamaşır suyu veya
    ürün tarifine göre klor tableti* ile yapılması
    viii. Ekranlı araçlar ve ilgili parçaları (klavye, fare, ortak telefon, diyafon, mikrofon
    vb.) dahil olmak üzere kullanılan tüm ekipmanın ve çalışma ortamının
    hijyeninin sağlanması amacıyla sık aralıklarla %70 alkol içeren solüsyonla
    silinerek temizlenmesi,
    ix. Çalışanların ortak kullanılan ekipmanları ile araçlarının kullanım öncesi
    4
    temizlenmesi konusunda bilgilendirilmesi ve özendirilmesi, ortak kullanılan
    çay kahve makinası gibi malzemelerin kullanılmaması,
    x. Asansörlerin mümkün olduğunca kullanılmaması, zorunlu hallerde kişi
    sayısının sosyal mesafe kuralına uygun olarak sınırlandırılması, içeride
    duruş pozisyonunun yüz yüze olmamasının sağlanması, uygun yerlere
    dezenfektan yerleştirilmesi, asansörlere binerken uygun yerlerde kağıt
    peçete bulundurulması ve butona basmak için peçetelerin kullanılması,
    xi. Çalışma ortamında yeterli sayıda elle temas edilmesine gerek duyulmayan
    çöp kutularının bulundurulması,
    xii. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/lavabo olanağının sağlanması,
    lavabo, elektrik, sifon vb.. bataryaların mümkünse dokunmatik olması,
    xiii. Hafif araçların günlük dezenfekte edilmesi,
    xiv. Vardiya değişimlerinde iş makinası ve kamyon vb. dezenfekte edilmesi
    xv. Tuvalet ve lavabolarda yeterli miktarda kişisel hijyen malzemesinin
    bulundurulması, bu alanların kullanılmasından önce ve sonra kişisel hijyen
    kurallarının uygulanmasına dikkat edilmesi ve buraların sıklıkla sulandırılmış
    çamaşır suyu veya ürün tarifine göre klor tableti* ile temizlenmesi,
    xvi. Temizlik yapan personel maske ve eldiven kullanmalıdır.
    xvii. Personel tarafından kullanılan maske, eldiven atıkları ayrı ve el değemeden
    açılan, kapaklı gri renk bir kutuda toplanması ve Çevre Bakanlığının belirlediği
    şekilde işaretlenerek iş yerinden uzaklaştırılması,
    xviii.Ateş, öksürük, nefes darlığı ve benzeri şikâyeti olan çalışan tespit edildiğinde
    iş yeri sağlık birimi ve il/ilçe sağlık müdürlüğü ile temasa geçilmesi,
    xix. COVID-19 vakası tespit edildiği durumlarda vakanın diğer çalışanlardan ayrı
    tutulacağı bir izolasyon odası oluşturulması ve vaka tespiti sonrası filyasyon
    çalışmasına olanak sağlayacak şekilde özellikle servislerde seyahat eden
    personel kaydı oluşturulmalıdır.
    xx. Temizlik ve atıkların boşaltılmasından sorumlu personelin kişisel hijyenlerine
    ve uygun kişisel koruyucu ekipman kullanımlarına özen gösterilmesi,
    xxi. Toplantı ve eğitimlerin salgın bitene kadar ertelenmesi,
    xxii. Yasal yükümlülükler nedeniyle ertelenmesi mümkün olmayan toplantı ve
    eğitimlerin uzaktan eğitim, telekonferans gibi yöntemlerle gerçekleştirilmesi.
    xxiii.Oyun alanı, spor salonu ve Mescit gibi yerlerin geçici süreliğine kapatılması
    5
    e. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanları
    i. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanlarının girişlerine el antiseptiği
    konulması,
    ii. Mutfak, yemekhane ve dinlenme alanlarında sosyal mesafe ve hijyen
    kurallarının göz önünde bulundurulması, bekleme kuyrukları için 1 metrelik
    güvenlik şeritlerinin yerlere yerleştirilmesi, yemekhanede fiziksel mesafeyi
    belirleyen uygun işaretlemeler yapılmalı ve çalışanların buna uymaları
    sağlanmalıdır.
    iii. Yemekhanede masalar ve sandalyeler arası mesafe en az 1,5 metrede olacak
    şekilde (tercihen 2 metre) düzenleme yapılması, 4 kişilik bir masada tercihen
    1 en fazla 2 kişi çapraz bir şekilde oturmalıdır.
    iv. Temaslı takibinin kolay yapılabilmesi için; yemek saatleri gruplara göre
    belirlenmeli ve aynı kişilerin aynı masada yemek yemeleri sağlanması, çay
    içme molalarında da benzer kurallara dikkat edilmesi,
    v. Yemeğin yemekhane dışında bir yerde yenilmesi durumunda çalışanlar
    arasında en az 1,5 metre mesafe bulunmasının sağlanması, yemeklerini
    paylaşmalarının engellenmesi, mümkünse çalışanlara kumanya olarak ve
    kahvaltıların piknik kahvaltı şeklinde verilmesi
    vi. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/lavabo olanağının sağlanması ve
    el yıkama alanlarının artırılması,
    vii. Yemek öncesinde ve sonrasında ellerin bol su ve sabun ile en az 20 saniye
    boyunca yıkanması ve tek kullanımlık havlu ile kurulanması gibi kişisel
    hijyen kurallarının uygulanmasına imkân veren düzenlemelerin yapılması ve
    eğitimlerin verilmesi,
    viii.Baharat, kürdan, tuz, kaşık, çatal, bıçak, bardak, tabak vb. malzemelerin tek
    kullanımlık olacak şekilde sunulması,
    ix. Yemek ve içeceklerin mümkünse kumanya şeklinde dağıtılması,
    x. Yemekhane görevlilerinin kişisel hijyen kurallarına uygun davranması
    konuyla ilgili eğitimlerin düzenli olarak yemekhane personeline verilmesi ve
    uygun kişisel koruyucu ekipman (tek kullanımlık tıbbi maske, bone, siperlik
    eldiven) kullanması,
    xi. Yemekhane ve dinlenme alanlarının yeterli ve düzenli havalandırılması ve
    günlük temizliğin su ve deterjanla yapılması,
    xii. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar, tırabzanlar,
    asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler, telefon ahizesi,
    TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve lavaboların temizliği
    günde en az iki kez yapılması.
    6
    f. Yatakhaneler
    i. Yatakhane girişlerine el antiseptiği konulması,
    ii. Yatakhanelerde sosyal mesafe ve hijyen kurallarının göz önünde
    bulundurulması,
    iii. Yatakhanelerde yatak ya da ranzaların 1,5-2 metre aralıklarla seyreltilerek
    yerleştirilmesi,
    iv. Yatak ya da ranzaların yan yana olanlarının bir baş bir ayakucu şeklinde
    konumlandırılması,
    v. Yatakhanelerin yeterli ve düzenli şekilde havalandırılması,
    vi. Özellikle eller ile sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, bataryalar, tırabzanlar,
    asansör, aydınlatma sistemleri gibi sık dokunulan düğmeler, telefon ahizesi,
    TV kumandası) ve ortak kullanım alanlarındaki tuvalet ve lavaboların temizliği
    günde en az iki kez yapılması,
    vii. Çalışan sayısına göre yeterli sayıda tuvalet/banyo olanağının sağlanması.
    g. Çamaşırhane
    i. Çamaşırhanede beyaz çamaşırların 90 derecede, renkli çamaşırların 60
    derecede yıkanmaya başlanması,
    h. Soyunma odaları, banyolar, lambahane, koltuk ambarı vb. yerler
    i. Bu alanların girişine el antiseptiği konulması,
    ii. Bu alanlarda sosyal mesafeye uyumun sağlanacağı düzenlemelerin
    yapılması,
    iii. Bu alanların en az her vardiya değişiminde yeterli düzeyde havalandırılması,
    iv. Bu alanlardaki dolap kolları ve askıların her vardiya değişiminde temizlenmesi,
    v. Çalışanların iş elbiseleri ile günlük kıyafetlerinin başkaları ile temas etmeyecek
    şekilde farklı yerlerde saklanabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması,
    vi. Her vardiya değişiminde baret, kafa lambası, gaz maskesi ve diğer el
    aletlerinin deterjanlı bez ile temizlenmesi sağlanmalıdır.
  13. İş yerinde çalışanlar arasında COVID-19 ile uyumlu şikâyetleri (ateş, öksürük veya
    solunum sıkıntısı) olan kişiler olması durumunda alınacak önlemler
    a. Diğer çalışanlardan ivedilikle ayrılması, tıbbi maske takılması ve iş yeri sağlık
    birimine başvurmalarının sağlanması,
    b. Sonucu COVID-19 olarak değerlendirilen vakanın temaslılarının Sağlık Bakanlığı
    COVID-19 rehberine göre yönetilmesi ve bu süre içinde temaslıların diğer
    çalışanlarla temas etmemelerinin sağlanması,
    7
    c. COVID-19 tanısı konulan çalışanın kullandığı yatakhanenin 24 saat süreyle boş
    tutulması ve havalandırılmasının sağlanması, sonrasında detaylı bir şekilde su
    ve deterjanla temizlenmesi,
    d. COVID-19 tanısı konulan kişinin kaldığı odanın temizliği esnasında geçirimsiz
    tulum, eldiven, gözlük ve FFP2/3 yarım yüz maskesi kullanılması, solunum yolu
    sekresyonları veya vücut çıkartıları ile kontamine olması mümkün olan tüm
    yüzeylerin sulandırılmış 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu veya sağlık bakanlığının
    tavsiye ettiği diğer kimyasallar ile temizlenmesi, meydana gelen atıkların tıbbi
    atık kapsamında uzaklaştırılması gerekmektedir.
  • Çamaşır suyu ya da klor tableti ile temizlik suyunun hazırlanması:
    » 1/100 oranında sulandırılmış çamaşır suyu 5 litre suya yarım küçük çay bardağı
    %5 sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9)
    eklenerek hazırlanır.
    » Temizlikte klor tableti kullanılacaksa ürün etiketindeki önerilere uyulur.
    8


YORUM YAPMAYA NE DERSİNİZ


Yukarı Geri Ana Sayfa